Trong dịch bệnh căng thẳng, trăm cái khó, ngàn cái khổ nhưng lúc nào cũng vậy, Sài Gòn luôn nhận phần thiệt cho mình để không một ai bị bỏ sót, không một ai bị lãng quên.
Tôi có biết vị thầy thuốc, hiện đang công tác tại một bệnh viện lớn ở Sài Gòn. Anh kể về công việc một ngày của đội ngũ y thầy thuốc ở bệnh viện dã chiến, về những khó khăn mà từng thành viên trong đoàn phải đối diện bằng những dòng thể ngắn ngủi. Dù rất mỏi mệt nhưng lúc nào anh cũng tự khích lệ bản thân, đồng đội bằng nguồn năng lượng hăng hái nhất để vượt qua cuộc chiến khốc liệt này.
Đứa em của tôi, là một cậu sinh viên y khoa năm 3, từ lúc Sài Gòn bùng phát đợt dịch thứ 4, giống như hàng ngàn sinh viên trường y khác, nó cũng tham dự vào công tác chống dịch. Mấy bữa nay Sài Gòn trở bệnh, số ca nhiễm cũng tăng dần theo từng ngày, từ 1.000 lên 2.000, thậm chí hơn 5.000 ca/ngày khiến việc truy vết gặp rất nhiều khó khăn.
Sau khi cởi bỏ lớp áo phòng hộ để quay về nhà, trong dòng tin nhắn gấp, tôi nhận ra sự lo âu, sợ hãi đang lớn dần lên trong nó. Nhưng rồi khi buột miệng hỏi “mệt quá sao không nghỉ đi”, nó liền khẳng định chắc nịch: “Hết dịch rồi em nghỉ”.
0h ngày 9/7, Sài Gòn bước vào chuỗi ngày giãn cách tầng lớp toàn thành phố theo Chỉ thị 16. Mười mấy năm sống ở Sài Gòn, chưa bao giờ tôi thấy Sài Gòn co mình đến thế. Một cảm giác thật lạ khi cái không khí rộn rịp, sôi động lại nhường chỗ cho sự vắng vẻ, ai ai cũng ngại ra đường vì chẳng muốn làm thương tổn Sài Gòn thêm chút nào nữa!
Trên các trang mạng xã hội, group chat, mọi người nói về Sài Gòn, về trận ốm dằng dai kéo dài với những số liệu không mấy lạc quan. Bản thân tôi cũng bắt đầu đếm số.
Ngày 9/7, Sài Gòn có 1.229 ca.
Ngày 10/7, Sài Gòn có 1.320 ca.
Ngày 11/7, Sài Gòn có 1.397 ca.
...
Ngày 24/7, Sài Gòn có 5.396 ca.
Ngày 25/7, Sài Gòn có 4.555 ca.
Hôm nay (26/7), ngày thứ 18 thực hành giãn cách và có lệnh giới nghiêm sau 18h, số ca vẫn còn đến hàng ngàn. Chẳng còn cảnh hấp tấp như những ngày đầu. Siêu thị, cửa hàng thực phẩm cũng không còn cảnh quá tải, ùn ứ khách mua. Thay vào đó, những chuyến xe rau củ 0 đồng, những cửa hàng thực phẩm di động miễn phí, hàng ngàn phần cơm, bánh mì… đã lan tỏa đi khắp nơi, trở thành hậu phương vững chắc cho lực lượng tuyến đầu an tâm chống dịch.
Tôi tự hỏi phải chăng đây là những ánh sáng trẻ ranh giữa bầu trời âm u của Sài Gòn. Nhìn đôi mắt rớm đỏ, bật khóc của một bà cụ khi nhận được bịch quà từ thiện, nhìn 2 đứa trẻ nhỏ ăn nghiến ngấu ổ bánh mì trong đêm ở góc đường quận 4, nhìn những cái cúi đầu cảm ơn, đôi bàn tay run rẩy của những mảnh đời vô gia cư khi được chia sẻ phần cơm trưa, chai nước suối. Những hình ảnh ấy, sao mà quen thuộc, thân thương đến vậy.
Người ta vẫn bảo Sài Gòn vốn nguy nga, người nghèo túng mà sống được ở cái thành thị đắt đỏ này. Nhưng có mấy ai biết được, bên ngoài vẻ hào nhoáng, lộng lẫy đó vẫn luôn tồn tại một Sài Gòn dung dị, biết thương bít tất mọi người.
Ở Sài Gòn, người giàu rất nhiều và người nghèo cũng không ít. Nhưng giữa họ luôn có mối kết liên, tương trợ lẫn nhau, nhất là trong lúc dịch bệnh hoành hành thì bất cứ ai cũng trở nên người thân, máu mủ ruột rà.
Tôi có quen một anh bạn, 6 năm nay, anh cùng nhóm bạn vẫn hay rong ruổi khắp các con hẻm Sài Gòn trong đêm để tặng những phần bánh ngọt, sữa tươi cho người vô gia cư. Dịch bệnh bùng phát, thay vì chọn cách ở nhà để bảo vệ bản thân, anh vẫn nỗ lực bám trụ với công việc thiện nguyện. Vì anh sợ, trong một góc ẩn khuất nào đó, vẫn có người chờ những phần quà từ anh, anh chẳng muốn ai bị bỏ lại phía sau, nhất là cả Sài Gòn đang căng mình với cuộc chiến Covid.
- Ông có nhà sao ông không về? Ông sợ, về nhà hại con cái nó chửi, thà ông ra đường xin cơm trần thế.
- Bà không con cái, vai bà còn 6 con vít, con rờ xem, trời lạnh nó nhức dữ lắm…
- Bà ơi, bà đừng khóc, con gửi bà một ít bánh, tiền mặt nha bà…
Đó là cuộc đối thoại nho nhỏ giữa Thành - nhóm thiện nguyện “Sài Gòn đêm” với những cụ già vô gia cư, co ro trong đêm giãn cách. 12 ngày qua, những câu chuyện mà Thành gặp phải, chứng kiến càng khắc khoải hơn rất nhiều, chưa bao giờ Thành nghĩ Sài Gòn buồn đến thế.
“Tối 19/7, trên đường đi phát quà, mình gặp một chú đang bới rác, tìm thức ăn ở trước một ngân hàng tại quận 4. Khi mà Thành lại gửi 1 phần ăn, chú nói dịch bệnh khiến chú thất nghiệp, đợi chờ phần quà mà nay không có, đói quá nên mới tìm trong thùng rác coi có gì ăn được không. Trời thì đang mưa lớn, xung quanh đường hiu hắt, thấy chú co ro khổ thân lắm. Lúc nhận quà với 200 ngàn, chú khóc quá trời…”, Thành kể.
Vì nguồn nhân, vật lực ít, mỗi tối Thành và một số người bạn trong nhóm chỉ rảo khắp các quận, huyện để phát từ 500 - 600 phần quà, nhiều bữa quà hết nhưng vẫn còn một số địa điểm chưa đi, Thành đành lỡ hẹn với các cô chú.
“Lúc trước khi chưa giãn cách, nhiều cô chú xe ôm, lượm ve chai, lao động nghèo vẫn có việc làm, còn trụ được để lo cơm ngày 3 bữa. Giờ họ chẳng còn gì trong tay cả, tiền nhà trọ không có để đóng, đi lượm ve chai cũng không còn gì nên cứ tối đến, họ nằm co ro ngoài hạ, lề đường để đợi những phần quà từ thiện. Dù mỗi phần quà chỉ có bánh mì, sữa nhưng ai nhận cũng vui, nhiều cô chú bật khóc vì xúc động. Giờ ai cũng khổ, đâu còn phân biệt ai nghèo hơn ai”, Thành nói.
Ngoài 600 phần quà mỗi tối, Thành và một số người bạn trong nhóm còn chuẩn bị các phần thức ăn sẵn, rau củ quả, nhu yếu phẩm để gửi tặng các khu vực phong tỏa, cách ly. Nhiều lúc kiệt lực, nhưng nghĩ đến những người cần lao nghèo, vô gia cư vẫn đợi mình mỗi đêm, Thành tự động viên mình phải tiếp.
nếu Thành đã gắn bó với công việc thiện nguyện được 6 năm thì chị Đỗ Thị Tưởng (52 tuổi) - người đàn bà miền Tây cục mịch, trước giờ chỉ quen việc bếp núc lại hăng hái rủ rê mấy chị em chung xóm, mỗi nhà một chút, cóp nhặt lại để nấu cơm phát cho người nghèo.
12 ngày giãn cách cũng là 12 ngày chị Tưởng vùi mình vào bếp, loay hoay từ 2h sáng đến tận khuya từ đun nấu, đi vạc đến việc nhận rau củ, thức ăn được mọi người mến tặng.
"Ra đường hiện giờ chị thấy nhiều người khổ lắm, có người không có tiền để mua cơm, sống tựa nương vào các nhóm từ thiện. Chị cứ nghĩ đơn giản giờ mình làm được gì cứ làm, mình không có của thì bỏ công, cùng nhau ráng vượt qua giai đoạn này”, chị Tưởng cười hào sảng.
3 giờ đồng hồ ngồi phụ bếp, tôi tự nhủ sao những con người như chị Tưởng, chị Duyên lại có sức bền đến như vậy, lại bỏ thời gian của mình để đi làm những “công việc không tên” mà chẳng có một ai nhận.
Nhưng tôi đã sai từ trong chính nghĩ suy của mình.
Nhìn cái cách chị Tưởng chạy xe máy khắp Sài Gòn, đưa tận tay những phần cơm trưa cho người lao động nghèo, vô gia cư rồi nhận lại sự rưng rưng, lời cảm ơn tâm thành từ người nhận, nó khiến tôi khắc khoải về tình cảm mà con người dành cho nhau. Có phải khi càng gian khổ, người ta lại càng nghĩ đến nhau…
Anh Thanh - một luật sư đang sinh sống tại quận 8, ngay từ buổi trước tiên Sài Gòn giãn cách, anh cùng nhóm bạn đã nghĩ ra việc để thùng bánh mì trước cửa nhà cho những người cần. Ban đầu 100, 200 phần, sau đó thì không chỉ có bánh mì, những suất cơm trưa, những bịch gạo, chai dầu, nước tương… cứ thế được nhóm bạn của anh Thanh cùng nhau lan rộng để sẻ chia được nhiều hơn đến người nghèo.
Sài Gòn giãn cách, nhiều người trở thành thất nghiệp, thiếu việc làm nhưng trên các trang mạng từng lớp, ai ai cũng có cho mình một công việc. Đó là việc sẻ chia, việc lan tỏa những điều tốt đẹp nhất trong mùa dịch theo nhiều cách khác nhau.
Phong - cậu bạn trong nghề trước giờ chỉ quen với việc gõ chữ, viết lách bỗng chốc trở nên một shipper chính hiệu khi đi khắp mọi ngõ ngách ở Sài Gòn để nhận - phát quà từ thiện.
Uyên - một bà chị trước giờ thường hay xa lạ với mọi người trong khu chung cư, không nói chuyện với ai, đùng một cái lại đem tặng rau củ cho bà con xung quanh khi được “cứu trợ” từ quê nhà.
Hay trên các trang mạng xã hội, group dân cư…, hễ ở đâu có thông tin về người cơ nhỡ, khó khăn ở Sài Gòn cần sự giúp đỡ, mọi người đều cùng nhau góp sức, chung tay. Từ chung cư cho đến khu phố, dãy phòng trọ của người lao động nghèo, đâu đâu cũng nhìn thấy sự san sẻ dành cho nhau để không một ai bị bỏ lại, bị quên lãng trong cơn đại dịch Covid.
“Cô ơi, còn cơm không cho tui xin 2 hộp”, người nữ giới khụng khiệng chạy lại xe chở cơm, giọng khẩn thiết.
Cách đó một đoạn, một bé gái khoảng 7 - 8 tuổi ngồi co ro một góc trên hò, hướng mắt về phía người mẹ đang xin cơm, ngó. May mắn trên xe còn đúng 2 phần cơm, chị Tưởng (người phát cơm) liền mau chóng trao nốt cho 2 mẹ con để được no bữa.
Nhưng cùng lúc này, một anh shipper chạy tới xin, tưởng rằng người mẹ kia sẽ không quan hoài đến, mặc định cầm 2 hộp cơm về cho 2 mẹ con, nào ngờ chị ấy vui vẻ san sớt lại 1 phần cho anh shipper, tươi cười nói.
“Đây, lấy hộp cơm của tui nè, chú ăn ngon miệng hen”, nói đoạn, người mẹ chóng vánh chạy lại chỗ đứa con gái nhỏ, 2 mẹ con chia nhau phần cơm còn lại một cách ngon lành.
Hôm nọ, trong lúc đi phát quà ở bên xóm lao động nghèo ở quận 8, gặp một đám trẻ nít, đứa nào đứa nấy mày mặt lấm lem, quần áo xộc xệch. Vì trên xe số lượng sữa bánh không còn nhiều, chẳng đủ để cho từng đứa, trong lúc do dự chẳng biết giải quyết thế nào, thằng bé lớn nhất trong đám nhóc liền nói.
- Chú cho mấy em con được rồi, con lớn, không ăn đâu ạ!
Chẳng hiểu sao lúc đó, tôi lại cảm thấy ấm lòng đến kỳ lạ. Có phải càng khó khăn, càng khổ sở thì mọi người càng thương tình, đùm bọc nhau nhiều hơn.
Năm ngoái, khi cả nước bước vào đợt giãn cách từng lớp theo Chỉ thị 16, Sài Gòn cùng cả nước mạnh mẽ vượt qua. bữa nay, Sài Gòn giãn cách, cả nước đều hướng về Sài Gòn. Biết Sài Gòn đang bệnh, những chuyến xe chở đầy rau củ của Gia Lai, Lâm Đồng, người Quảng Bình, Đà Nẵng gom nhặt hàng tấn cá nục gửi vào đô thị hay lời nhắn dễ thương "Ăn cá ba sa, Sài Gòn mau hết dịch nha" của người miền Tây…, đã tiếp thêm động lực cho Sài Gòn trong những ngày giãn cách.
Mỗi ngày, Sài Gòn có chục ngàn suất quà, phần cơm trưa, bánh mì, cháo đêm… được gửi đến người dân ở khu vực phong tỏa, cách ly, các bệnh viện dã chiến và người lao động nghèo, vô gia cư. Ai cần thì tới lấy - Ai có thì đến cho, Sài Gòn chẳng bao giờ biết so đọ, tính với bất kỳ ai.
phải trước kia, việc phát quà từ thiện, sự cực ở một điểm giao hội hàng hóa phần nào làm xấu đi ý nghĩa của sự “cho - nhận” thì trong những ngày gần đây, mọi người sẵn sàng nhường nhịn nhau, chẳng ai tranh giành, chẳng ai vị lợi, tất tật đều mong mỏi một ngày sớm nhất, Sài Gòn sẽ vượt qua được đại dịch.
Những ngày tới, Sài Gòn sẽ bước tiếp vào một đợt giãn cách mới dài hơn, quyết liệt hơn. Biết rằng quyền lợi của mỗi người dân sẽ bị ảnh hưởng, nhiều doanh nghiệp, công ty tiếp kiến đóng cửa, người cần lao nghèo lại mất việc, khó khăn. Nhưng có lẽ, đó là cách độc nhất để chúng ta bảo vệ Sài Gòn trong cơn bệnh nặng.
Chỉ một thời gian nữa thôi, Sài Gòn sẽ hết bệnh, sẽ lại náo nhiệt như trước kia, đặc sản “kẹt xe” rồi sẽ quay lại để thay thế cho những tuyến đường vắng vẻ của ngày nay, nơi những hàng quán, phố nhậu xập xình mỗi đêm, các bạn trẻ rồi sẽ lại dạo chơi khắp phố đi bộ Nguyễn Huệ, Bùi Viện, những người cần lao nghèo, vô gia cư sẽ có được mái nhà bình yên.
Sài Gòn sẽ sớm khỏe nếu mọi người cùng chung tay, hạn chế ra đường, tuân 5K, nâng cao ý thức của bản thân trong việc gian dịch bệnh. Vì một Sài Gòn khỏe mạnh, mọi người hãy thương nhau nhiều hơn để qua cơn đại dịch, Sài Gòn sẽ không bỏ sót một ai, không lãng quên bất cứ một điều gì, sẽ luôn là vùng đất bình yêu, che chở cho hàng triệu con người.
